Açık Veri Nedir?
Veri; telif hakkı, patent veya diğer kontrol mekanizmalarına tabi olmaksızın herkes tarafından serbestçe kullanılabilen, yeniden işlenebilen ve dağıtılabilen veri türüdür. Verilerin açıkça paylaşılması, araştırmaların doğrulanabilirliğini sağlar ve bilimsel keşifleri hızlandırır.
Findable
Veriler ve üst veriler (metadata) benzersiz ve kalıcı tanımlayıcılar (DOI vb.) ile kolayca keşfedilebilir olmalıdır.
Accessible (Erişilebilir)
Veri kısıtlı olsa dahi üst veri her zaman açık olmalı; standart protokoller üzerinden erişilebilmelidir.
Interoperable (Birlikte Çalışabilir)
Veriler farklı sistemler, yazılımlar ve disiplinler arasında değişim yapılabilir ve anlamlandırılabilir formatlarda saklanmalıdır.
Reusable (Yeniden Kullanılabilir)
Veriler açık lisanslar (ör. Creative Commons) ve net kullanım şartları ile tanımlanarak gelecekteki çalışmalara temel oluşturmalıdır.
DMP, bir araştırma projesi süresince verilerin nasıl toplanacağını, belgeleneceğini, saklanacağını ve paylaşılacağını belirten dinamik bir dokümandır. TÜBİTAK ve Ufuk Avrupa (Horizon Europe) projelerinde DMP sunulması zorunludur.
Kurumsal ve fon sağlayıcı gereksinimlerine uygun Veri Yönetim Planı oluşturmak, gözden geçirmek ve paylaşmak için DMPonline aracından yararlanabilirsiniz.
“Veri Yönetim Planı Kontrol Listesi (Checklist for a Data Management Plan)” içeriğini buradan bulabilirsiniz.
Verilerinizin uzun ömürlü olması için açık ve standart formatlar tercih edilmelidir:
- Metin & Belge: Plain text (.txt), PDF/A, HTML
- Görsel & Hareketli Görüntü: TIFF, PNG, JPEG, MPEG, AVI
- Veri & Tablo: CSV, XML, JSON